GCS Pupils Score

GCS Pupils Score (ย่อว่า GCS-P)

ล่าสุดในเดือนเมษายนของปี 2018 นี้ Paul Brennan, Gordon Murray และ Graham Teasdale ได้ described ถึง Glascow Coma Scale/Score ว่าอาจจะไม่มีความแม่นยำเพียงพอ จึงได้ combine 2 key indicators ที่บ่งบอก severity ของ TBI (traumatic brain injury) ให้เป็นเป็นดัชนีชี้วัดง่ายๆ นั่นเองครับ

โดย GCS-P คำนวนได้จากการที่หักลบ Pupil Reactivity Score (PRS) จาก Glasgow Coma Scale (GCS) ที่เราทุกคนคุ้นเคยกันดี

Pupil Reactivity Score (PRS) มีค่า 0-2 ซึ่งคือการประเมินว่ามี pupil กี่ข้างที่ไม่ reactive to light นั่นเอง ดังตารางนี้ครับ

Pupils Unreactive to Light Pupil Reactivity Score
Both Pupils 2
One Pupil 1
Neither Pupil 0

จากการที่มี PRS ทำให้ GCS-P มี range ของคะแนนได้ตั้งแต่ 1-15 (จากเดิม GCS ที่มีคะแนนต่ำสุดคือ 3 และมากสุดคือ 15)

 

Why GCS-P?

(credits: ข้อความจากเพจ ‘อายุรศาสตร์ ง่ายนิดเดียว’ หากต้องการอ่านเพิ่มเติมได้ตาม link ของเพจด้านล่างครับ)

นักวิจัยชุดเดิม ตีพิมพ์ใน Journal of Neurosurgery 10 เมษายนที่ผ่านมา ว่าสามตัวนี้ไม่พอ ถ้าวัดการตอบสนองต่อม่านตาจะแม่นยำขึ้น เพราะการขยายม่านตาเป็นระบบประสาทอัตโนมัติ เป็นหนึ่งในตัวที่เป็นพื้นฐานการตอบสนองของร่างกายมนุษย์ถ้ามาคิดด้วยน่าจะแม่นยำขึ้น
โดยใช้ Glasgow Coma Scale เดิม มาเพิ่มอีกในส่วนการตอบสนองม่านตาต่อแสงไฟ ถ้าไม่ตอบสนองเลยให้ติดลบสอง ตอบสนองด้านเดียวให้ติดลบหนึ่ง ถ้าตอบสนองทั้งคู่ก็ศูนย์คะแนน ดังนั้นคะแนนแบบใหม่หรือ GCS-P จะมีช่วงกว้างขึ้นคือ 1-15 ยิ่งต่ำยิ่งไม่ดี

ระบบคะแนนนี้จะช่วยให้การพยากรณ์โรคใกล้เคียงกับระบบคะแนนซับซ้อนมากขึ้นโดยใช้เพียงการประเมินง่ายๆคร่าวๆเท่ากัน คะแนนที่ต่ำระดับ 3 จะบ่งบอกการพยากรณ์การเสียชีวิตถึง 50% และอัตราความพิการสูงถึง 74%
ส่วนคะแนนที่หนึ่งคะแนนนั้น บ่งบอกอัตราการเสียชีวิตที่สูงมากถึง 74% และความพิการสูงถึง 90%

 

เพิ่มเติมเกี่ยวกับ Glascow Coma Score/Scale

(Credits: ข้อความจากเพจ ‘อายุรศาสตร์ ง่ายนิดเดียว’ หากต้องการอ่านเพิ่มเติมได้ตาม link ของเพจด้านล่างครับ)

Glasgow Coma Scale เป็นแบบให้คะแนนเพื่อประเมินอาการและการพยากรณ์โรคที่ห้องฉุกเฉิน ประเมินอาการทางสมองหากคะแนนน้อย ก็ต้องรีบรักษา ช่วยชีวิต และมีการพยากรณ์โรคไม่ดี ระบบคะแนนประกอบด้วยสามส่วน ส่วนแรกคือ การลืมตา ส่วนที่สองคือการตอบสนองของร่างกายในแง่การขยับ ส่วนที่สามคือการตอบสนองส่วนการพูด เรียกสั้นๆ ว่า EVM (eye opening,verbal response, motor response)
ระบบคะแนนนี้คิดค้นโดยศัลยแพทย์ระบบประสาท ตีพิมพ์ใน Lancet ปี1974 คือคุณหมอ Graham Teasadale และ Bryan Jennett คนไข้ส่วนมากมาจากแผนกประสาทศัลยศาสตร์เช่นก้อนเนื้อ อุบัติเหตุทางสมอง (ดังนั้นหากจะมาใช้กับผู้ป่วยอายุรกรรมต้องพิจารณาและระวังให้มากด้วย) ครับ คุณหมอทั้งสองทำงานที่ Glasgow University จึงมีชื่อว่า Glasgow Coma Scale

การลืมตา ลืมตาเอง..4 ต้องเรียก..3 ต้องเขย่าหรือทำให้เจ็บ..2 ไม่ตอบสนอง..1

การตอบสนองคำพูด ถามตอบรู้เรื่อง..5 สับสนรู้บ้างไม่รู้บ้าง..4 พูดไม่รู้ความแต่ยังเป็นคำๆ ..3 ส่งเสียงออกมาแต่ไม่เป็นภาษาสื่อสาร..2 ไม่ตอบสนอง..1

การตอบสนองต่อกล้ามเนื้อ ทำตามสั่ง..6 เอามือมาปัดที่เจ็บ..5 ดิ้นไปมาหลังทำให้เจ็บแต่ปัดออกไม่โดน..4 ตอบสนองแบบ docorticate คือ ขาเหยียดศอกงอ..3 ตอบสนองแบบ decerebrate คือ ตอบสนองแบบศอกเหยียด..2 ถ้าไม่ตอบสนองก็..1

การให้คะแนนจะคิดคะแนนที่ดีที่สุด ถ้าร่างกายซีกซ้ายขวาไม่เท่ากัน ใช้ซีกของร่างกายที่ผลเสียน้อยกว่า นำมาบวกรวมกัน คะแนนเต็ม 15 จะดีที่สุด แย่ที่สุดคือ 3 ถ้า 8-9 ก็แสดงว่าอันตรายมากแล้ว หลายๆ ที่ก็เป็นเกณฑ์การใส่ท่อช่วยหายใจเพื่อปกป้องทางเดินหายใจ แต่การที่คะแนนสูงก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัย 100%

 

References:

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *